Тоғызқұмалақ мектепте: мұғалімге арналған материалдар

Тоғызқұмалақ сабағына тақта мен құмалақ қана емес, бүкіл сыныпқа көрінетін түсіндірме мен балалар өзі шешетін тапсырмалар керек. Бұл бетте — 45 минуттық сабақтың дайын жоспары, үйірмеге бір жылдық бағдарлама, жауабы бар тест және 9qum-ды сабақта қалай пайдалануға болатыны: проектордағы онлайн тақта, есептер және сынып турнирі. Бәрі тегін, тіркелу бір минут алады.

📚 Оқу курсы 🧩 Есептер 🏆 Турнирлер

Қысқа мерзімді сабақ жоспары (45 минут)

Сабақтың мақсаты: оқушылар тақтаның құрылысын, жүріс жасауды, алу мен тұздық ережесін біледі және жұппен бір партия ойнайды. Құралдар: проектор не интерактивті тақта, мүмкін болса 2–3 оқушыға бір нақты тақта немесе телефон.

Үйірме бағдарламасы (оқу жылына)

1. Қыркүйек. Тақта, жүріс, жұп санда алу; «Оқу» курсының «Ережелер» бөлімі.
2. Қазан. Тұздық және оның үш тыйымы, атсырау; «Тұздық» күн есептері.
3. Қараша. Алғашқы тәсілдер: ең көп алу, отауды қорғау, қос қауіп.
4. Желтоқсан. Есепті санау, үлкен отаудағы қор, ойын соңы.
5. Қаңтар. Дебюттер: алғашқы жүрістер және олардың статистикасы (стратегия).
6. Ақпан. М. Е. Шотаевтың кітабынан есептер: 2–3 құмалақ ұту.
7. Наурыз. Өз партияңды талдау: «Ойын талдауы» тақтасында қателерді табу.
8. Сәуір. Сынып ішіндегі турнир.
9. Мамыр. Қорытынды турнир және жыл бойғы прогресті талқылау.

Тест сұрақтары жауаптарымен

1. Тақтада неше отау бар? — 18, әр ойыншыда 9; бұдан бөлек 2 қазан.
2. Ойында барлығы неше құмалақ бар? — 162.
3. Ойын басында әр отауда неше құмалақ болады? — 9.
4. Жеңу үшін неше құмалақ жинау керек? — 82; 81:81 болса — тең ойын.
5. Құмалақтар қай бағытта таратылады? — Сағат тіліне қарсы; бірінші құмалақ жүріс жасалған отауда қалады.
6. Отауда бір ғана құмалақ болса, не болады? — Ол келесі отауға өтеді.
7. Құмалақтар қашан алынады? — Соңғы құмалақ қарсылас отауына түсіп, ондағы санды жұп етсе.
8. Тұздық қашан пайда болады және оған қандай тыйым бар? — Соңғы құмалақ қарсылас отауында 3 жасаса. Қарсыластың 9-отауында болмайды, қарсылас тұздығымен бірдей нөмірде болмайды, бір ойында біреу ғана.
9. Атсырау деген не? — Қарсыласта жүретін құмалақ қалмаған жағдай: ойын бітеді, ал тақтадағы қалған құмалақтарды соңғы жүрген ойыншы алады.

Сыныпқа арналған есептер

«Есептер» бөлімінде 60 күн есебі (ең көп алу, тұздық, қорғаныс) және М. Е. Шотаевтың кітабынан 67 есеп пен этюд бар. Сабақта бір есепті проекторға шығарып, оқушылардан жауапты дәптерге жазуды сұраңыз, содан кейін жүрісті тақтада тексеріңіз. Шешу тәсілі — тоғызқұмалақ есептері бетінде.

Онлайн тақта: проекторда көрсету

Түсіндіруге «Ойын талдауы» тақтасы ыңғайлы: онда екі жақ үшін де жүруге, кез келген позицияны қоюға және ЖИ-ден қай жүріс күштірек екенін сұрауға болады. Ережені «Оқу» курсы арқылы көрсетіңіз: әр қадамда тақта қате жүрісті түсіндіреді. Үйге тапсырма ретінде балаларға «Жаттықтырушымен ойнау» режимін беріңіз — жаттықтырушы әр жүрісті бағалап, өрескел қатеде ойынды тоқтатады.

Сынып турнирін 9qum-да ұйымдастыру

1. Аккаунтқа кіріңіз — турнирді кез келген тіркелген ойыншы құра алады (тәулігіне үшеуге дейін).
2. «Турнирлер» бөлімінде жаңа турнир ашыңыз: атауын, тур санын, уақыт бақылауын және басталу уақытын көрсетіңіз.
3. Турнир сілтемесін оқушыларыңызға жіберіңіз. Турнирді жабық етсеңіз, партияларды тек қатысушылар мен ұйымдастырушы көреді.
4. Жұптарды платформа швейцар жүйесімен өзі құрады, кесте турнир барысында жаңарып отырады.

Оқушылардың әрқайсысына аккаунт керек: тіркелу тегін және бір минут алады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Мектептерге тегін бе?

Иә. Курс, есептер, «Ойын талдауы» тақтасы, адамдармен ойын және турнир құру тегін. Ақылы тек жасанды интеллекттің шеберлік деңгейлері (СШҮ–ЕССШ) және жазылыммен ашылатын қосымша мүмкіндіктер; сабаққа олар қажет емес.

Сынып ішінде турнир өткізуге бола ма?

Иә. Тіркелген кез келген ойыншы турнир ашып, сілтемесін өз оқушыларына жібере алады; жабық турнирдің партияларын тек қатысушылар көреді. Жұптарды швейцар жүйесімен платформа құрады, ал нәтижелер турнир кестесінде бірден көрінеді.

Жүктеп алатын презентация не PDF бар ма?

Қазір жоқ. Бұл беттегі сабақ жоспары, үйірме бағдарламасы мен тест еркін пайдалануға арналған: оларды көшіріп, өз сабағыңызға бейімдей аласыз. Ал ережелер мен есептерді онлайн тақтада көрсеткен ыңғайлы.

Оқушылар телефоннан ойнай ала ма?

Иә. 9qum телефон браузерінде де ашылады, бөлек бағдарлама орнатудың қажеті жоқ. Интерфейс, курс пен есептер қазақ тілінде бар.